جۇڭگونىڭ غەربىي جەنۇبىدىكى سىچۈەن ئۆلكىسى لېشەن شەھىرى مۇچۈەن ناھىيىسىدە، كونجاك گۈرۈچ، كونجاك ئۇماچ، كونجاك تۈگۈنچىسى ۋە كونجاك جېلىسى قاتارلىق 100 خىلدىن ئارتۇق كونجاك مەھسۇلاتلىرى ئىشلەپچىقىرىلىدۇ، بۇلار 60 تىن ئارتۇق دۆلەت ۋە رايونغا ئېكسپورت قىلىنىدۇ.
مۇچۈەن ناھىيەسىنىڭ دىباۋ بازىرى شۈييۈ كەنتىدە، دېڭ چاڭۋېن 30 مو (2 گېكتار) يەرگە كونجاك تېرىپ، بۇ رايوندا داڭلىق چوڭ تىپتىكى مەھسۇلات ئىشلەپچىقارغۇچىغا ئايلاندى.
كونجاك ئۆستۈرۈش شارائىتى ناھايىتى تەلەپچان. شۇييۇ كەنتىنىڭ ئاھالىسى ۋاڭ مىڭسەي ئۈچ يىلدىن بۇيان كونجاك ئۆستۈرۈپ كېلىۋاتىدۇ ۋە مول تەجرىبە توپلىدى. ئۇ مۇنداق دېدى: «كونجاكنىڭ ياخشى ئۆسۈشى ئۈچۈن، ئالدى بىلەن، توغرا سورتنى تاللاش كېرەك».
دېڭ مۇنداق دېدى: «يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، يېزا ئىگىلىكى ۋە يېزا ئىشلىرى تارماقلىرى قۇرغاقچىلىق ۋە كەلكۈنگە چىداملىق بولۇش دەرىجىسى يۇقىرى بولغان مۇيۇ 1-نومۇرلۇق كونجاك قاتارلىق يېڭى سورتلارنى پائال تەشۋىق قىلماقتا».
ناھىيەنىڭ كونجاك توقۇلمىسى مەدەنىيەت مەركىزىدە، يېڭىدىن ئۆستۈرۈلگەن كونجاك كۆچەتلىرىدىن يۇمشاق نوتىلار چىقتى. «يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، بىز غەربىي جەنۇب ئۇنىۋېرسىتېتى ۋە لېشەن دېھقانچىلىق پەنلىرى ئاكادېمىيىسى قاتارلىق ئورگانلار بىلەن ھەمكارلىشىپ، مۇيۇ 1-نومۇرلۇق يېڭى سورتلارنى يېتىشتۈردۇق. بۇ سورتلار ھازىر سىناق قىلىنىۋاتىدۇ ۋە تېزلا كەڭ كۆلەمدە تارقىتىلىدۇ» دېدى مەركەزنىڭ مۇدىرى جوۋ مىڭ.
ۋاڭ ئەپەندى كونجاك تىكىشكە باشلىغاندا، تەجرىبىسىنىڭ كەمچىللىكى سەۋەبىدىن نۇرغۇن قىيىنچىلىقلارغا دۇچ كەلگەن. بۇ مۇھىم پەيتتە، مۇچۈەن كونجاك جەمئىيىتى مۇتەخەسسىسلەرنى تەشكىللەپ، ئۇلارغا نەق مەيداندا ياردەم بەردى ۋە تىكىش تېخنىكىسى بويىچە تەلىم بەردى.
يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، يېزا ئىگىلىك ۋە يېزا ئىشلىرى تارمىقى ۋە مۇچۈەن كونجاك ئىشلەپچىقارغۇچىلار جەمئىيىتى ئۇيۇشتۇرغان تەربىيەلەش پروگراممىلىرى ئارقىلىق، ۋاڭ بىلەن دېڭ بىر قاتار يېڭى تېخنىكىلارنى ئىگىلىدى.
سىچۈەن ئۆلكىسى لېشەن شەھىرى مۇچۈەن ناھىيىسىدىكى بىر كونجاك ئېكىنزارلىقىدا، چەتئەللىك سودىگەرلەر بىر ئىسسىقخانا ئىچىدە كونجاك ھوسۇلىنى كۆزىتىۋاتىدۇ. (سۈرەت/لەن شياڭ)
بۇ رايون دېھقانلارنىڭ پولات رامكىلىق پارنىك قۇرۇش، سۇ چىقىرىش ۋە سۇغىرىش ئۆستەڭلىرىنى ئورنىتىش ۋە تامچىلىتىش سۇغىرىش ئۈسكۈنىلىرىنى ئورنىتىشىغا ياردەم بېرىش سىياسىتىنى يولغا قويۇش ئارقىلىق كونجاك ئۆستۈرۈش ئۈچۈن ئۆلچەملەشكەن ئەسلىھەلەرنى ياراتتى.
«بىز پارنىك ياساۋاتقان دېھقانلارغا تەخمىنەن %30 ياردەم پۇلى بېرىمىز، كۆلچەك ياساۋاتقانلارغا كۆلچەكنىڭ سىغىمىغا ئاساسەن ياردەم پۇلى بېرىمىز» دېدى مۇچۈەن ناھىيەلىك دېھقانچىلىق ۋە يېزا ئىشلىرى ئىدارىسىنىڭ مۇئاۋىن باشلىقى لىيشازى. ئۆتكەن بەش يىلدا، يەرلىك ھۆكۈمەتلەر كونجاك دېھقانچىلىق مەيدانلىرىنى قۇرۇشقا 60 مىليون يۈەن (تەخمىنەن 8 مىليون 510 مىڭ دوللار) دىن ئارتۇق مەبلەغ سالدى ۋە 400 مىليون يۈەنلىك شەخسىي مەبلەغنى جەلپ قىلدى.
مۇچۈەن ناھىيىسى يەنە تۈزۈم يېڭىلىق يارىتىشقا ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىدۇ. دىباۋ بازىرىدىكى خۇايۈەن كەنتى كونجاك ئۆستۈرۈش بازىسى قۇرۇش ئۈچۈن، ھۆكۈمەت ياردەم پۇلى بىلەن يول قۇرۇلۇشىغا مەبلەغ سېلىپ، كەنت كوللېكتىپ فوندى قۇردى. لى ئەپەندى مۇنداق دېدى: «بىز كەنتلەرگە كوللېكتىپ مەبلەغ سېلىشنى ئىلھاملاندۇرۇپ، كوللېكتىپ ئىقتىسادنى كۈچەيتىمىز». ھازىر، مۇچۈەن ناھىيىسىدىكى ئۆلچەملەشكەن كونجاك ئۆستۈرۈش كۆلىمى 11 مىڭ مودىن (تەخمىنەن 733 گېكتار) ئاشىدۇ.
ئاخىرقى تەدبىر تېخنىكىلىق ئىقتىدارلارنى كېڭەيتىش. رايونىمىزدىكى كونجاكنى تەتقىق قىلىش ۋە ئىشلىتىش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن كۆرگەزمە باغچىسىدا، پارنىكلار ھەر خىل كونجاك تۈرلىرىنى كۆرسىتىش ۋە ئۇرۇق تاللاش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ.
«بىز باغچا ئىچىدە يېڭى سورتلارنى سىناق قىلىپ تېرىيمىز» دېدى مۇچۈەن كونجاك جەمئىيىتىنىڭ باش كاتىپى لياۋ يىشىڭ. باغچا يەنە بىرلىك يەرنىڭ ھوسۇلىنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن كونجاك بىلەن كۆممىقوناقنى ئارىلاشتۇرۇپ تېرىش قاتارلىق يېڭى تېرىش ئۇسۇللىرىنى تەتقىق قىلماقتا.
ئاساسلىق كونجاك ئىشلەپچىقارغۇچى دېڭ چاڭۋېن جۇڭگونىڭ غەربىي جەنۇبىدىكى سىچۈەن ئۆلكىسى لېشەن شەھىرى مۇچۈەن ناھىيىسى دىباۋ بازىرى شۇيۈ كەنتىدە قوناق يىغىدۇ. (سۈرەت / ياڭ شيۇڭ)
كەسىپ قوللىشىنىڭ نەتىجىسىدە، مۇچۈەن كونجاك دۆلەت دەرىجىلىك جۇغراپىيىلىك بەلگە مەھسۇلاتىغا ئايلاندى، ماركا يارىتىش جەريانى مۇقىم ئىلگىرىلەۋاتىدۇ.
بۇ رايون ئەقلىي مۈلۈك باشقۇرۇش مەركىزى قۇرۇشنى پىلانلىغان. لى ئەپەندى مۇنداق دېدى: «بۇ مەركەز پۈتكەندىن كېيىن، رايوندا كونجاكقا مۇناسىۋەتلىك ئەقلىي مۈلۈك ھوقۇقىنى بىرلىككە كەلگەن باشقۇرۇش ۋە كەسپىي قوللاش بىلەن تەمىنلەپ، مۇچۈەن كونجاك ماركىسىنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ».
كونجاك يېتىشتۈرۈش ۋە پىششىقلاپ ئىشلەش بىلەن شۇغۇللىنىدىغان يېمەكلىك سانائىتى شىركەتلىرى ئۈچۈن يىللىق سېمىنار ئۆتكۈزۈلىدۇ. «ھەر يىلى بۇ سېمىنار ياۋروپا، ئامېرىكا ۋە باشقا رايونلاردىكى نۇرغۇن يېمەكلىك ۋە سودا شىركەتلىرىنى مۇچۈەنگە جەلپ قىلىدۇ، ئۇلار كونجاك يېتىشتۈرۈش ۋە پىششىقلاپ ئىشلەش ئۇسۇللىرىنى ئۆگىنىشكە قىزىقىدۇ» دېدى لياۋ ئەپەندى.
بۈگۈنكى كۈندە، مۇچۈەن ناھىيىسىدىكى كونجاك تېرىقچىلىق كۆلىمى 35 مىڭ موغا يەتتى، ئومۇمىي ئىشلەپچىقىرىش قىممىتى 500 مىليون يۈەندىن ئاشتى. باشلامچى كارخانىلار رەھبەرلىك قىلغان كونجاكنى ئىلغار پىششىقلاپ ئىشلەش ۋە ئېكسپورت قىلىش ئۈچۈن تولۇق ئىشلەپچىقىرىش زەنجىرى قۇرۇلدى.
سىچۈەن ئۆلكىسىنىڭ مۇچۈەندىكى سېنتەييۈەن بىئوتېخنىكا چەكلىك شىركىتى بىر قانچە كونجاكنى چوڭقۇر پىششىقلاش لىنىيىسىنى باشقۇرىدۇ. بۇ شىركەتنىڭ يەنە رەقەملىك ئىشلەپچىقىرىش ئۈسكۈنىسى بار. شىركەتنىڭ باش ئىجرائىيە ئەمەلدارى ليۇ لېي مۇنداق دېدى: «بىز 100 خىلدىن ئارتۇق كونجاك مەھسۇلاتىنى تەرەققىي قىلدۇردۇق، يىللىق ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارىمىز 10 مىڭ توننىدىن ئاشىدۇ».
ليۇ ئەپەندى مۇنداق دېدى: «بىز يەنە ئۈزلۈكسىز يېڭى مەھسۇلاتلارنى تەرەققىي قىلدۇرۇش ئۈچۈن گۇرۇپپىلارنى قۇرۇپ چىقىمىز». شىركەتنىڭ ھەر خىل تېخنىكىلار بويىچە 40 تىن ئارتۇق پاتېنتقا ئىلتىماس قىلغانلىقىنى قوشۇمچە قىلدى.
ليۇ ئەپەندى كەسپىي سودا شىركىتىنىڭ قوللىشى بىلەن، شىركەتنىڭ ئېكسپورت مىقدارىنىڭ بىر قانچە يىلدىن بۇيان ئۇدا 20 مىليون ئامېرىكا دوللىرىدىن ئېشىپ كەتكەنلىكىنى ئېيتتى.
ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2025-يىلى 12-ئاينىڭ 19-كۈنى



